„Umarłych wieczność dotąd trwa, Dokąd pamięcią im się płaci”.
Wisława Szymborska
Z wielkim smutkiem żegnamy Panią prof. dr hab. Urszulę Żydek-Bednarczuk, wybitną językoznawczynię, dydaktyczkę i glottodydaktyczkę, znawczynię dyskursu szkolnego, prawego człowieka oraz naszą wieloletnią Koleżankę z Katedry Dydaktyki Języka i Literatury Polskiej.
Będzie nam Jej brakowało. Pozostanie w naszej serdecznej pamięci.
Zachęcamy nauczycielki, nauczycieli oraz osoby studiujące do uczestnictwa w konferencji “The Role of Collegial Support in Place-Based Learning”, która odbędzie się 28 kwietnia 2026 roku (godz. 13.00 – 17.00) w formule online.
Jak uczenie oparte na Place-Based Learning może zmieniać szkoły? Jak przejść od projektów klasowych do realnego wpływu na społeczność? I jak uczestnictwo może zmienić role nauczycieli i uczniów? Jeśli interesują Cię te zagadnienia, dołącz do nas 28 kwietnia i weź udział w inspirującej międzynarodowej konferencji online pt. Rola wsparcia koleżeńskiego w edukacji opartej na miejscu.
Wspólnie z 300 edukatorami z całej Europy będziemy zgłębiać następujące zagadnienia:
– Uczestnictwo jako fundament uczenia się. – 6 kluczowych zasad skutecznej edukacji opartej na miejscu. – Service Learning jako najwyższy poziom edukacji opartej na miejscu. – Wsparcie koleżeńskie jako siła napędowa zmiany całej szkoły. – Dobre praktyki, którymi podzielą się z nami nauczyciele i uczniowie.
Zapraszamy również do uczestnictwa w warsztatach z międzynarodowymi ekspertami.
Wśród międzynarodowych prelegentów:
Andreea Tabun – Program Manager w Fundatia Noi Orizonturi
Hana Kostalova – Programming Director w The Kellner Family Foundation
Specjaliści edukacji ekologicznej.
Nauczyciele z 5 krajów europejskich (Czechy, Finlandia, Rumunia, Słowacja, Polska).
Głosy uczniów.
Uwaga! Wydarzenie w języku angielskim.
Każdy uczestnik otrzyma certyfikat udziału w konferencji.
Sesja plenarna będzie nagrywana. Udział jest bezpłatny, ale wymagana jest rejestracja.
Konferencja jest pokłosiem projektu Classroom as Community prowadzonego przez Fundację Code for Green. Członkinie ICBEH-u były realizatorkami merytorycznymi projektu.
Classroom as Community to projekt finansowany przez Unię Europejską w ramach programu Erasmus+, w akcji KA220-SCH – Partnerstwa współpracy w edukacji szkolnej, numer umowy grantowej 2023-1-CZ01-KA220-SCH-000165069.
15.04.2026
Interdyscyplinarne Centrum Badań nad Edukacją Humanistyczną UŚ serdecznie zaprasza na seminarium pedagogiczno-filologiczne „Człowiek kompost. Podmiotowość w procesie obiegu”. Naszymi Gośćmi będą dr hab. Marlena Kilian oraz dr Michał Paluch z Katedry Pedagogiki Ogólnej i Dydaktyki w Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Przedmiotem rozmowy stanie się pole problemowe zawarte w przejmującej metaforze kompostu. Lingwistyczny wątek dotyczący metafory do spotkania wplecie prof. dr hab. Bernadeta Niesporek-Szamburska.
Spotkanie online odbędzie się 16 kwietnia 2026 roku o godz. 16:00.
Załączamy link do pierwszego artykułu naukowego o tej tematyce, zapewniając, że podczas seminarium Autorzy rozwiną wątki publikacji, nad którą aktualnie pracują. Link do artykułu:
*Seminarium z pedagogiki lasu i ogrodoterapii poświęcone jest figurze Człowieka Kompostu, rozumianej jako próba uchwycenia ludzkiej podmiotowości nie w kategoriach trwałej tożsamości, lecz procesu przemiany, w którym życie człowieka staje się „glebotwórcze” dla innych.
Autorką załączonego plakatu jest Pani Zofia Kilian.
15.04.2026
Panel ekspercki „Nowa podstawa programowa języka polskiego wobec wyzwań współczesności”
Interdyscyplinarne Centrum Badań nad Edukacją Humanistyczną UŚ oraz redakcja czasopisma „Z Teorii i Praktyki Dydaktycznej Języka Polskiego” mają przyjemność zaprosić na panel ekspercki, który odbędzie się 21 kwietnia 2026 roku o godz. 16.00 w formule online.
Spotkanie będzie poświęcone nowej podstawie programowej z języka polskiego, która od września zacznie obowiązywać w szkole podstawowej. Zaproszenie kierujemy do ośrodków akademickich kształcących przyszłych nauczycieli polonistów, a także do wszystkich osób zainteresowanych kierunkami rozwoju edukacji polonistycznej. Liczymy na obecność nauczycielek, nauczycieli oraz osób studiujących.
Mamy nadzieję, że panel zatytułowany „Nowa podstawa programowa języka polskiego wobec wyzwań współczesności” stanie się przestrzenią do wspólnej refleksji nad najważniejszymi wyzwaniami stojącymi dziś przed edukacją polonistyczną. Po krótkim wprowadzeniu do wybranych zapisów podstawy programowej wysłuchamy wystąpień duetów złożonych z nauczycieli akademickich oraz nauczycieli praktyków, którzy podejmą następujące zagadnienia: komunikacja — język w działaniu; odporność — uczeń w świecie napięć; szkolna lektura dziś: co, jak i po co czytać; środowisko / klimat / ekologia — moduł klimatyczny w edukacji polonistycznej.
Panel będzie nie tylko okazją do dyskusji o nowej podstawie programowej, lecz także przyczyni się do wymiany doświadczeń i dobrych praktyk w formule nauczyciele — nauczycielom.
Zachęcamy do zapoznania się ze szczegółowym programem spotkania.
Po rejestracji otrzymają Państwo link do spotkania.
Organizatorki
Małgorzata Wójcik-Dudek, Magdalena Ochwat, Maria Wacławek
1 kwietnia 2026
31 marca 2026
Powitajmy nową Członkinię ICBEH-u
Z wielką przyjemnością pragniemy poinformować, że do naszego zespołu dołączyła Pani dr Agnieszka Kozłowska z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.
Poznajmy się! Krótki biogram:
Pani dr Agnieszka Kozłowska jest biolożką. W latach 1998-2005 była adiunktką w Zakładzie Ekologii Populacyjnej Człowieka (Instytut Antropologii, Wydział Biologii UAM). Od 2020 roku jest adiunktką w Zakładzie Podstaw Wychowania i Opieki Wydziału Studiów Edukacyjnych. Prowadzi badania i dydaktykę w zakresie edukacji przyrodniczej i ekologicznej, edukacji klimatycznej, edukacji antydyskryminacyjnej, polityki oświatowej. Szczególny obszar zainteresowań to badanie Podstawy programowej kształcenia ogólnego oraz innych dokumentów programowych w obszarze tematyki związanej z kryzysem ekologicznym i zmianą klimatu, a także kształcenie i doskonalenie nauczycieli w tym zakresie.
Dziękujemy za akces do ICBEH-u!
31 marca 2026
Kwadrans w Sokołowsku. Film telewizji ARTE
Tym razem zapraszamy do obejrzenia filmu „En Pologne, Olga Tokarczuk, Nobel à la plume surnaturelle” z udziałem Małgorzaty Wójcik-Dudek, zrealizowanego przez francuską telewizję ARTE. Obraz poświęcony jest „Empuzjonowi” oraz jego związkom z miejscem, które staje się jednym z bohaterów opowieści. Film nakręcono w Sokołowsku – przestrzeni, w której rozgrywa się ta niezwykła historia.
Warto dodać, że ekipa filmowa dotarła do ICBEH-u dzięki lekturze artykułu „The Eco-Logic of Olga Tokarczuk’s Prose Worlds Tenderness and Anger as the Pillars of a New Order” Magdaleny Ochwat i Małgorzaty Wójcik-Dudek, który w 2024 roku ukazał się w „Er(r)go”: https://journals.us.edu.pl/index.php/ERRGO/article/view/14770
31 marca 2026
Wiosenny wysyp grzybowych publikacji trwa!
Zapraszamy do lektury książki „Światłożercy. Jak tajemnicza inteligencja roślin zmienia nasze rozumienie życia na Ziemi” Zoë Schlanger ze wstępem Magdaleny Ochwat i Piotra Skubały „W kierunku nowego paradygmatu”.
„Fungi and Others. Towards the Symbiocene” – zapraszamy do lektury!
Z radością informujemy, że ukazała się książka „Fungi and Others. Towards the Symbiocene” pod redakcją Marty Lisok, Magdaleny Ochwat, Małgorzaty Wójcik-Dudek, Zofii Małysy-Janczy. Publikacja narodziła się w ramach współpracy ICBEH-u z Akademią Sztuk Pięknych w Katowicach.
Przesyłamy link do wersji dostępnej w Śląskiej Bibliotece Cyfrowej:
Akademia Edukacji Klimatyczno-Środowiskowej dla Nauczycieli. Podsumowanie projektu
Z radością dzielimy się efektami projektu „Akademia Edukacji Klimatyczno-Środowiskowej dla Nauczycieli”, który realizowaliśmy od kwietnia 2025 do stycznia 2026 roku. Celem projektu było wsparcie nauczycieli szkół podstawowych w przygotowaniu tworzenia i prowadzenia nowoczesnej edukacji klimatyczno-środowiskowej, odpowiadającej na wyzwania współczesnego świata. Projekt miał charakter interdyscyplinarny, a w jego ramach łączyliśmy wiedzę naukową, nowoczesne metody dydaktyczne oraz edukację terenową.
W Akademii udział wzięło 80 nauczycielek i nauczycieli z 20 szkół podstawowych naszego regionu. Co ważne, do działań włączyliśmy również dyrektorów szkół (zagadnienia związane z błękitno-zieloną infrastrukturą), bibliotekarzy (ekolektury) oraz intendentów (dieta roślinna i sezonowa). Dzięki temu edukacja klimatyczna ma być spójna i stanowić fundament funkcjonowania całej szkoły.
W ramach Akademii zorganizowano 2 konferencje (otwierającą i podsumowującą), 15 seminariów, liczne warsztaty i zajęcia praktyczne, wygłoszono 44 referaty. Nauczycielki i nauczyciele uczestniczyli w kąpielach leśnych (shinrin-yoku), zajęciach prowadzonych metodą mozaiki klimatycznej i bioróżnorodnościowej, edukacji terenowej oraz warsztatach z zakresu ekopsychologii i edukacji outdoorowej.
Jednym z najważniejszych efektów projektu było opracowanie 80 scenariuszy lekcji, inspirowanych koncepcją czterech żywiołów: ziemi, wody, powietrza i ognia. Materiały powstały przy wsparciu tutorów i ekspertów, zostały przetestowane w szkołach, a więc dostosowano je do wyzwań lokalnych. Dzięki takim działaniom opracowano zintegrowaną z podstawą programową bazę materiałów dydaktycznych.
W ramach projektu powstała również publikacja elektroniczna z 80 scenariuszami lekcji, raport z badań na temat edukacji klimatycznej przeprowadzonych wśród nauczycielek i nauczycieli biorących udział w projekcie oraz rekomendacje dotyczące edukacji klimatycznej.
Serdecznie zapraszamy na platformę Akademii Edukacji Klimatyczno-Środowiskowej dla Nauczycieli: www.szkoladlaklimatu.pl, na której znajdują się wspomniane materiały, nagrania wystąpień, podcasty, a także filmy o charakterze edukacyjnym.
1 lipca 2025
ICBEH w terenie, czyli jak ruszyła Akademia Edukacji Klimatyczno-Środowiskowej dla Nauczycieli
Żegnając kolejny rok akademicki, pragniemy się z podzielić ważnym wydarzeniem. Dzięki naszym staraniom i wsparciu władz Uniwersytetu Śląskiego już 26 maja ruszyła Akademia Edukacji Klimatyczno-Środowiskowej dla Nauczycieli zainaugurowana podpisaniem umowy pomiędzy Wojewódzkim Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach i Uniwersytetem Śląskim w Katowicach. Gości powitał prof. dr hab. Adam Dziadek, Dziekan Wydziału Humanistycznego UŚ. W wydarzeniu uczestniczyli prof. dr hab. Ryszard Koziołek, Rektor Uniwersytetu Śląskiego, Mateusz Pindel, Prezes Zarządu WFOŚiGW w Katowicach, Jarosław Makowski, Wiceprezydent Katowic oraz Aleksandra Dyla, Śląska Kurator Oświaty.
Celem przedsięwzięcia jest merytoryczne i metodyczne wsparcie nauczycieli szkół podstawowych, które byłoby pomocne w prowadzeniu nowoczesnej edukacji klimatycznej i środowiskowej. W pilotażowej edycji programu bierze udział 80 nauczycielek i nauczycieli z 20 placówek z terenu województwa śląskiego, wybranych w drodze rekrutacji. Założeniem Akademii jest nie tylko wsparcie kadry nauczycielskiej, ale także oddziaływanie na społeczności szkolne oraz lokalne poprzez innowacyjne podejście do edukacji ekologicznej.
W ramach Akademii odbyła się już konferencja poświęcona edukacji klimatyczno-środowiskowej oraz dwa spotkania w terenie, podczas których zorganizowaliśmy się m.in. kąpiele leśne, zajęcia z ekopsychologii, spacery leśne i „rzeczne” wzdłuż Rawy, miejskie wyprawy mające na celu zwrócenie uwagi na przyrodę w mieście, ekowarsztaty dla nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej oraz warsztaty z zakresu mozaiki klimatycznej.
Organizatorzy:
dr Magdalena Ochwat
prof. dr hab. Piotr Skubała
dr hab. Małgorzata Wójcik-Dudek, prof. UŚ
Międzynarodowa konferencja „Grzyby i inni. Ku symbiocenowi” (21–23.05.2025)
Szanowni Państwo, z ogromną przyjemnością zapraszamy do uczestnictwa w międzynarodowej konferencji „Grzyby i inni. Ku symbiocenowi”, którą ICBEH współorganizuje z Akademią Sztuk Pięknych w Katowicach. Mamy nadzieję, że program konferencji wyda się Państwu na tyle atrakcyjny, że zechcą się Państwo przyłączyć do obrad w Akademii Sztuk Pięknych (1. i 2. dzień konferencji) oraz na Wydziale Humanistycznym UŚ w Katowicach (3. dzień konferencji). Liczymy na Państwa obecność, interesujące dyskusje, będące początkiem wspólnej podróży ku symbiocenowi.
Komitet organizacyjny: prof. Grzegorz Hańderek, Rektor ASP dr hab. Małgorzata Wójcik-Dudek prof. UŚ dr Marta Lisok dr Zofia Małysa-Janczy dr Hanna Sitarz-Pietrzak dr Magdalena Ochwat
Dofinansowano z programu „Doskonała Nauka” Ministerstwo Edukacji i Nauki (umowa nr KONF/SP/0047/2023/01)
Nazwa projektu: GEOlogos II – Międzynarodowa konferencja naukowa (kontynuacja) Projekt sfinansowany ze środków Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu „Doskonała Nauka II – Wsparcie konferencji naukowych”.
29 kwietnia 2025
Zapraszamy do obejrzenia wybranych wystąpień, które miały miejsce podczas konferencji „W-pływy. Rzeki oraz inne wody w literaturze dla dzieci i młodzieży” (Katowice, 10-11 kwietnia 2025).
Otwarcie ogólnopolskiej konferencji „W-pływy. Rzeki oraz inne wody w literaturze dla dzieci i młodzieży, która odbyła się w dniach 10–11 kwietnia 2025 w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach. Słowo wstępne wygłosili: prof. dr hab. Bernadeta Niesporek-Szamburska (Uniwersytet Śląski w Katowicach) oraz dr hab. Michał Rogoż, prof. UKEN, Prorektor ds. Nauki Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.
Dr Klaudia Cebulska, hydrobiolożka, popularyzatorka nauki, pedagożka, pasjonatka nurkowania i miłośniczka wszelkiego podwodnego życia. Edukacją przyrodniczą zajmuje się już od ponad 10 lat, jest autorką publikacji naukowych i popularnonaukowych oraz broszur edukacyjnych dla dzieci. Wystąpienie „Po drugiej stronie tafli, czyli edukacja hydrobiologiczna w praktyce” jest poświęcone różnorodności organizmów zasiedlających ekosystemy słodkowodne oraz sposobom, jak o niej uczyć.
Wystąpienie odbyło się w ramach ogólnopolskiej konferencji „W-pływy. Rzeki oraz inne wody w literaturze dla dzieci i młodzieży, która odbyła się w dniach 10–11 kwietnia 2025 w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach.
Dr inż. Edyta Łaskawiec, technolożka wody i ścieków, od 10 lat popularyzatorka nauki, autorka profilu edukacyjnego na platformie Instagram: wastewater_based.doctor oraz podcastu Około Ściekowo, w wystąpieniu „Rzeka – spacer bio-sensoryczny” zaprasza nas do ćwiczeń z wyobraźni: Wyobraź sobie, że spacerujesz brzegiem rzeki. Czy znajdujesz się w środku ruchliwego miasta? Czy w zacisznym, zielonym parku osłoniętym od zgiełku ulic? Nieważne. Wsłuchaj się w dźwięki wody i szum sitowia. Rzeka nie mówi, ale pozwól, że przez chwilę ja będę jej głosem. Opowiem Ci, jakich usług ekosystemowych dostarcza nam rzeka. Jak ważna jest dla ochrony zasobów wodny pitnej. Jak zmieniający się klimat i zanieczyszczenie środowiska wpływają na jej przyszłość. To spacer pełen wyzwań, więc proszę załóż wygodne buty.
Wystąpienie odbyło się w ramach ogólnopolskiej konferencji „W-pływy. Rzeki oraz inne wody w literaturze dla dzieci i młodzieży, która odbyła się w dniach 10–11 kwietnia 2025 w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach.
Wystąpienie Jana Mecwela, działacza społecznego i aktywisty miejskiego, publicysty, współzałożyciela stowarzyszenia Miasto Jest Nasze, autora „Betonozy” i „Hydrozagadki”, zatytułowane „Razem z latem czeka rzeka… a tam ciągle nie ma nas. Jak rzeki przestały być bohaterkami naszej wyobraźni i co można z tym zrobić?” zostało poświęcone rzekom oraz ich topice w literaturze, kulturze oraz społecznej wyobraźni.
Wystąpienie odbyło się w ramach ogólnopolskiej konferencji „W-pływy. Rzeki oraz inne wody w literaturze dla dzieci i młodzieży, która odbyła się w dniach 10–11 kwietnia 2025 w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach.
Wystąpienie pedagoga dra Michała Palucha z UKSW, zatytułowane „Aqua-pneumatologiczność bajkobaśniomitu. Ogród Eden jako pierwszy ekosystem człowieka”, wprowadza w ekosystem ogrodu Eden z Księgi Genesis jako źródłowego środowiska rozwoju duchowego człowieka. Zwraca uwagę na umiarkowany antropocentryzm widoczny w opisie genezyjskim. Wysłuchaj, aby dowiedzieć się: Jak egzegeza Księgi Genesis wpływa na pobudzenie troski i wyobraźni proekologicznej współczesnego człowieka? Dlaczego warto zagłębiać się w problematykę duchowej antropogenezy wiodącej ścieżkami Edenu i brzegami jego rzek? Jak przyciągnąć dzieci i młodzież do lektury prastarych źródeł mitologicznych i kosmologicznych? Jak opowiadać dziś o ogrodzie Eden, aby pielęgnować go w samym sobie?
Wystąpienie odbyło się w ramach ogólnopolskiej konferencji „W-pływy. Rzeki oraz inne wody w literaturze dla dzieci i młodzieży, która odbyła się w dniach 10–11 kwietnia 2025 w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach.
Dariusz Walerjański, reprezentujący Muzeum Górnictwa Węglowego oraz Stowarzyszenie „Janosch Familjo”, opowiada o dużym znaczeniu zabrzańskiej rzeki Czarniawki w biografii, a także twórczości literackiej i plastycznej Janoscha – sławnego niemieckiego pisarza urodzonego w Zabrzu. Wystąpienie odbyło się w ramach ogólnopolskiej konferencji „W-pływy. Rzeki oraz inne wody w literaturze dla dzieci i młodzieży, która odbyła się w dniach 10–11 kwietnia 2025 w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach.
Zainteresowanie humanistyką środowiskową przybiera na sile. Poważny problem stanowi jednak brak adaptacji humanistyki środowiskowej do potrzeb szkolnej edukacji, w tym dydaktyki polonistycznej. Monografia ma na celu choć częściowe wypełnienie tej luki. Humanistyka środowiskowa z jej rewizjonistyczną siłą może zmienić odbiór archaicznego kanonu literackiego, a jego relektura pozwala dostrzec więcej-niż-ludzką historię świata. W czasach kryzysu klimatyczno-środowiskowego potrzebujemy nowych pojęć, nowego języka, nowych opowieści, i nowych działań w edukacji. Te nowe działania sprowadzić można do od-uczania (się) dominujących praktyk, stylów, które przekazuje literatura, w tym kanon lektur szkolnych.
Celem książki jest próba odpowiedzi na pytanie o to, jak lekcje języka polskiego mogą stać się miejscem dokonywania „proekologicznej metanoi”, rozpoznawania i uchwycenia Kairosa, jako odpowiedniej chwili do działania na rzecz Ziemi i wszystkich jej mieszkańców. Wciąż zbyt małą rolę w walce ze zmianą klimatu przypisuje się literaturze, sztuce i opowieściom, a humanistyczna edukacja klimatyczna nie doczekała się jeszcze zbyt wielu rzeczników i propagatorów w Polsce. A przecież język polski jako przedmiot nauczania szkolnego ma stosowne narzędzia do szerzenia wartości ekologicznych wśród młodych – teksty kultury, literaturę, film, fotografię, rzeźbę, które wesprzeć można na metodologiach stwarzanych przez nową humanistykę. Trzeba te sprzyjające warunki i potencjał nauk humanistycznych wykorzystać.
Gorąco zachęcamy do lektury!
14 kwietnia 2025
Z przyjemnością informujemy, że prof. dr hab. Piotr Skubała z Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, a także członek Interdyscyplinarnego Centrum Badań nad Edukacją Humanistyczną, został wyróżniony odznaką honorową za zasługi dla ochrony środowiska i klimatu.
Uroczystość wręczenia wyróżnień odbyła się 14 kwietnia 2025 roku w siedzibie Ministerstwa Klimatu i Środowiska. Pełna lista osób nagrodzonych dostępna jest na stronie internetowej ministerstwa.
Serdecznie gratulujemy!
2 kwietnia 2025
Interdyscyplinarne Centrum Badań nad Edukacją Humanistyczną Uniwersytet Śląski w Katowicach oraz Centrum Badań nad Literaturą i Kulturą dla Dzieci i Młodzieży Uniwersytet Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
zapraszają na ogólnokrajową konferencję naukową pt.
„W-pływy. Rzeki oraz inne wody w literaturze dla dzieci i młodzieży” Katowice, 10–11 kwietnia 2025
10 kwietnia (czwartek) Miejsce obrad: Centrum Informacji Naukowej i Biblioteka Akademicka Sala konferencyjna (ul. Bankowa 11a, Katowice) 11 kwietnia (piątek) Miejsce obrad: spinPLACE – Cafe Operacyjna (ul. Bankowa 5, Katowice)
6 marca 2025 r. na zaproszenie Instytutu Filologii Słowiańskiej Wydziału Filologicznego UJ odbył się gościnny wykład członkini ICBEH, dr Marii Wacławek, pt. „Z badań nad językowo-kulturowym stereotypem Słoweńca”. Spotkanie cieszyło się dużym zainteresowaniem, było poświęcone badaniom i publikacji pt. „O Polakach i Słoweńcach – w kręgu językowo-kulturowych stereotypów”, napisaną we współautorstwie z dr hab. Marią Wtorkowską, UL. Zainteresowanych odsyłamy do książki: https://rebus.us.edu.pl/bitstream/20.500.12128/23713/5/Waclawek_O_Polakach_i_Slowencach.pdf
13 luty 2025
Zaproszenie na konferencję naukową pn. „W-pływy. Rzeki oraz inne wody w literaturze dla dzieci i młodzieży”
Interdyscyplinarne Centrum Badań nad Edukacją Humanistyczną UŚ zaprasza na konferencję naukową pn. „W-pływy. Rzeki oraz inne wody w literaturze dla dzieci i młodzieży”, która odbędzie się w dniach 10–11 kwietnia 2025 roku w Uniwersytecie Śląskim w Katowicach w trybie stacjonarnym. Konferencję współorganizujemy z Centrum Badań nad Literaturą i Kulturą dla Dzieci i Młodzieży w Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.
Celem konferencji jest podjęcie akwakrytycznej refleksji na temat obecności rzeki oraz innych wód w literaturze dziecięcej i młodzieżowej. Chcemy zwrócić uwagę na różnorodność sposobów przedstawiania rzeki, jej rolę w kreowaniu wyobraźni młodego czytelnika oraz jej znaczenie w procesie edukacji, także dotyczącej klimatu i środowiska.
Tematyka konferencji obejmuje następujące zagadnienia:
Rzeka jako motyw w tekstach literackich oraz tekstach kultury adresowanych do dzieci i młodzieży
Rzeki dzieciństwa – mit, topika, wyobraźnia
Graniczność, transgresyjność i liminalność rzek
Nowohumanistyczna lektura rzeki – odnawianie znaczeń
Akwakrytyczna perspektywa lektury
Rzeka jako splot ludzkiego i nie-ludzkiego
Pustka, brak – rzeki, których nie ma
Rzeka w kontekście kryzysu klimatyczno-środowiskowego
Relacje z rzeką – przygody, wyzwania, zmiany, obawy, lęki, nadzieje
Nowe opowieści o rzekach
Literatura non fiction dla młodych odbiorców dotycząca rzek/wody
Interdyscyplinarna lektura rzeki
Językowy obraz rzek; hydronimia i frazeologia rzeczna w literaturze dziecięcej
Rzeki i inne wody w edukacji przedmiotów humanistycznych i niehumanistycznych
Jak czytać rzekę/wodę – metody pracy z rzeką/wodą w edukacji
Rzeka jako wyzwanie (humanistycznej) edukacji terenowej
Rzeka jako przestrzeń terapii
Lista proponowanych zagadnień nie wyczerpuje tematu konferencji i pozostaje otwarta na alternatywne ujęcia problematyki związanej z rzekami oraz innymi wodami.
Prosimy o wysyłanie karty zgłoszenia do 24 lutego 2025 roku na adres e-mail: lit.dzieci.mlodziez@gmail.com. O przyjęciu propozycji wystąpienia poinformujemy 3 marca 2025 roku.
Z przyjemnością informujemy, że członkowie ICBEH-u – dr Magdalena Ochwat oraz prof. dr hab. Piotr Skubała – odebrali powołania do zespołu eksperckiego Ministerstwa Edukacji Narodowej ds. edukacji klimatycznej. Interdyscyplinarny zespół, działający pod przewodnictwem Minister Joanny Muchy, został powołany w celu przygotowania propozycji rozwiązań w zakresie edukacji klimatycznej w szkołach, obejmujących m.in. rekomendacje programowe, kształcenie nauczycieli oraz współpracę z rodzicami uczniów i organizacjami pozarządowymi. Gratulujemy i życzymy powodzenia!
1 grudnia 2023
Konferencja naukowa: MAŁY ANTROPOCEN. ROLA LITERATURY DLA DZIECI I MŁODZIEŻY W ZIELONEJ EDUKACJI HUMANISTYCZNEJ
Interdyscyplinarne Centrum Badań nad Edukacją Humanistyczną UŚ zaprasza ma konferencję naukową „Mały antropocen. Rola literatury dla dzieci i młodzieży w zielonej edukacji humanistycznej”, która odbędzie się 1 grudnia 2023 roku.
Interdyscyplinarne Centrum Badań nad Edukacją Humanistyczną zaprasza na seminarium naukowe „Making kin” w czasach antropocenu. Teorie i praktyki narracyjne.
Organizowane seminarium jest kolejnym działaniem ICBEH-u w ramach badań nad edukacją klimatyczną w Polsce i krajach V4 oraz jej profilowaniem na poziomie szkolnym i uniwersyteckim. Tym razem wydarzenie realizowane jest w ramach funduszu na działalność badawczą zespołu „Lingwistyka stosowana: orientacja proklimatyczna w edukacji humanistycznej”, a także dzięki wsparciu pozyskanemu w konkursie „Widzialność centrów badawczych”.
Interdyscyplinarne Centrum Badań nad Edukacją Humanistyczną na 6. Śląskim Festiwalu Nauki
Interdyscyplinarne Centrum Badań nad Edukacją Humanistyczną podczas 6. Śląskiego Festiwalu Nauki przygotowało bogatą ofertę aktywności dla nauczycieli, studentów oraz uczniów. Wiodącym tematem wszystkich propozycji była humanistyczna edukacja klimatyczna.
Cykl zajęć rozpoczął panel dyskusyjny Humanistyczna edukacja ekologicznaprowadzony przez dr Magdalenę Ochwat oraz dr hab. Małgorzatę Wójcik-Dudek, prof. UŚ. Spotkanie, w którym wzięły udział Grażyna Burek (Wydział Edukacji i Sportu Urzędu Miasta w Katowicach, pełnomocnik ds. polityki edukacji), Sylwia Kot (II LO im. Wojciecha Kilara w Zabrzu), Dorota Konieczny-Simela (I LO im. Tadeusza Kościuszki w Mysłowicach), Katarzyna Krulicka (Szkoła Podstawowa nr 31 w Zabrzu), Anna Krzyżanowska (Przedszkole z Oddziałami Specjalnymi i z Oddziałami Integracyjnymi nr 48 w Zabrzu) oraz prof. dr hab. Bernadeta Niesporek-Szamburska (ICBEH UŚ), zostało poświęcone refleksji nadmożliwościami edukacyjnymi humanistyki ekologicznej.
Wykłady oraz warsztaty w ramach cyklu spotkań poświęconych humanistycznej edukacji klimatycznej przeprowadziły:
− dr Justyna Budzik: Ekokrytyka w studiach nad filmem i fotografią,
− dr Anna Guzy: Dobrostan psychiczny a kryzys klimatyczny,
− prof. dr hab. Bernadeta Niesporek-Szamburska, dr hab. Danuta Krzyżyk, prof. UŚ, dr hab. Olga Przybyla, prof. UŚ: Zielone pisanie i zielone czytanie – od teorii do praktyki,
− dr Magdalena Ochwat: Edukacyjna odnowa ekologiczna,
− dr Agnieszka Tambor: Nauczanie języka obcego (kolejnego) w kształceniu postaw proekologicznych,
− dr Maria Wacławek: Czym jest ekolingwistyka?,
− dr hab. Małgorzata Wójcik-Dudek, prof. UŚ:Ekokrytyczna lektura literackiej klasyki i literatury współczesnej.
Ponadto dr Magdalena Ochwat oraz dr hab. Małgorzata Wójcik-Dudek, prof. UŚ ramach Strefy Węgla przygotowały stanowisko Węglowe Laboratoria Zmysłów, które umożliwiało doświadczanie materialności węgla. Uczestnicy mieli możliwość przeprowadzania prostych eksperymentów z węglem (np. dotykanie, malowanie, rozbijanie), zapoznania się z fragmentami tekstów literackich i non fiction o narracjach paliwowych, a także podzielenia się swymi odczuciami wywołanymi kontaktem z tym minerałem.
Stanowisko badawcze Węglowe Laboratoria Zmysłów oraz warsztaty były wspierane przez studentki i studentów filologii polskiej (specjalność nauczycielska): Julię Duszę, Barbarę Gurgul, Karolinę Koziarz, Alicję Wosik, Katarzynę Gryncewicz, Paulinę Pabiś, Paulinę Pawlik, Martę Zając, Andrzeja Handzlika oraz Amandę Caban – studentkę Wydziału Nauk Społecznych.
